5e Triënnale voor Vormgeving "Schoonheid Enkelvoud-Meervoud" - KMKG Brussel

Om de drie jaar organiseert Design Vlaanderen de Triënnale voor Vormgeving. Dit evenement, telkens rond een centraal thema, plaatst een aantal ontwerpers in de spotlights. Vorige edities handelden over design en hedendaagse toegepaste kunst tussen 1980 en 1995 (Vormgeving in Vlaanderen 1980-1995, 1995-1996), industriële vormgeving (Op mens- en maat, 1998-99), reclame (Komt dat Zien, 2001-02) en de imperfectie of het toevallige in design ((Im)perfect By Design, 2004-2005). De Triënnale is ondertussen een vaste waarde geworden in het designlandschap en weet elke keer opnieuw een groot publiek aan te trekken. In 2007 organiseerde Design Vlaanderen voor de 5e keer de Triënnale, die plaatsvond in de Koninklijke Musea voor Kunst en Geschiedenis in Brussel van 14 december 2007 tot en met 2 maart 2008. Het centrale thema is schoonheid.

VOORTRAJECT
Een aantal filosofen en designadviseurs (Lise Coirier, Ann Meskens, Willem Elias, Francis Smets en designadviseurs van Design Vlaanderen) hebben een jaar lang gedachten uitgewisseld over schoonheid. Bestaan er bepaalde kenmerken of criteria voor schoonheid? Als een ontwerp zich aan deze criteria houdt, is het dan automatisch een mooi voorwerp? Wat is het belang van schoonheid in design? Bestaat er design die iedereen genegen is, zoals de grandes oeuvres in de schilderkunst?
Om hierop een antwoord te kunnen geven namen we het marktonderzoeksbureau Compagnie & Co onder de arm dat een boeiende zoektocht ondernam naar de schoonheid in design. Aan een groep van 150 mensen werden diverse hedendaagse, vormgegeven objecten getoond. De ondervraagden moesten aan de hand van een aantal criteria zoals eenvoud, symmetrie, elegantie enz. duidelijk maken welk object zij het mooist vonden en welk object zij het lelijkst vonden. En wat bleek? Een meerderheid koos voor dezelfde ‘mooiste’ of ‘lelijkste’ voorwerpen. Tezelfdertijd kon er echter geen representatief verband vastgesteld worden tussen de aangereikte criteria en de mate waarin een voorwerp mooi werd gevonden
De conclusie van deze studie is dus tweeledig en paradoxaal: er bestaat zowel eenstemmigheid als onenigheid in verband met schoonheid.

CENTRAAL THEMA
Op deze paradox werd het eigenlijke concept van de Triënnale gebouwd. Aan de ene kant is schoonheid heterogeen, ze heeft vele gezichten, ze kan niet geobjectiveerd worden, ze is een ‘ik weet niet wat’. Aan de andere kant wordt ze gedragen door een eenheidsstreven en door een dieper verlangen naar harmonie. Ze houdt een belofte van geluk in. Schoonheid is dus eenheid en veelheid, vandaar de titel van de Triënnale:
Schoonheid Enkelvoud ~ Meervoud / La Beauté Singulier ~ Pluriel / Beauty Singular ~ Plural

LOCATIE EN OPBOUW TENTOONSTELLING
De keuze voor de Koninklijke Musea voor Kunst en Geschiedenis in Brussel als locatie voor de Triënnale lag voor de hand: nergens is de schoonheid van de menselijke creatie doorheen tijd en ruimte zo duidelijk als hier. We gebruikten er twee zalen. Enerzijds de zaal Van Overloop, anderzijds maken we gebruik van de mezzanine. In de zaal Van Overloop werd het publiek geleid langs een parcours van hedendaags design. De nadruk ligt op stoelen en schalen, te beginnen bij een ‘archetype’ van respectievelijk een stoel en een schaal en eindigend bij een zeer uitbundig uitgewerkte of atypische stoel en schaal. Deze selectie werd aangevuld met een beperkt aantal lampen, sofa’s, bestekken, ligstoelen, kasten en tafels die op dezelfde manier, contrasterend (bijvoorbeeld de rechte lijn tegenover de gegolfde lijn), tegenover elkaar werden geplaatst. Op die manier toonden we de eenheid en de heterogeniteit van schoonheid aan het publiek.
Op de mezzanine vervolgens, confronteerden we hedendaags design met historische stukken uit het museum. Een aantal conservatoren van het museum maakten een selectie van stukken uit hun eigen collectie en discipline (gaande van Romeins aardewerk over Perzische tapijten tot Egyptische schalen en Vlaamse wandtapijten) die voor hen schoonheid belichamen. De ontwerpers maakten hieruit vervolgens een keuze en confronteren dit met een eigen product. Deze objecten werden op de patio tentoongesteld naast het historische voorwerp. Een korte tekst lichtte de motivatie van de ontwerper voor het historisch voorwerp en het belang van schoonheid in hun werk toe.

DEELNEMERS
Leo Aerts, Philippe Allaeys, Roel Beernaert, Alain Berteau, Damien Bihr, Casimir, Hans De Pelsmacker, Nora De Rudder, Tjok Dessauvage, Nicolas Destino, Nathalie Dewez, Nedda El-Asmar, Linde Hermans, David Huycke, An Lanckman, Bart Lens, Alain Monnens, Gaultier Poulain, Luc Ramael, Helena Schepens, Stefan Schöning, Annick Schotte, Piet Stockmans, Salima Thakker, Anna Torfs, Roos Van de Velde, Vincent Van Duysen, Fabiaan Van Severen, Roel Vandebeek, Danny Venlet en André Verroken.
De inhoudelijke en praktische coördinatie gebeurt door Eva Coudyzer en Francis Smets.

PUBLICATIE
Zoals gewoonlijk is voor de Triënnale ook een kwaliteitsvol boek uitgegeven waarin een aantal artikels over schoonheid zijn opgenomen en een mooi overzicht wordt gegeven van de deelnemende ontwerpers. Het boek is vormgegeven door Tim Oeyen en Sanny Winters. Het boek wordt uitgegeven door Stichting Kunstboek. De teksten zijn van de hand van Evelyn Aelbrecht & Gino De Vooght, Lise Coirier, Eva Coudyzer, Willem Elias, Francis Smets en Johan Valcke. Van alle tentoongestelde objecten zijn illustraties opgenomen. De aankoopprijs bedraagt 30,00 euro.

PRAKTISCH
De tentoonstelling liep van 14 december 2007 tot 2 maart 2008 in de Koninklijke Musea voor Kunst en Geschiedenis, Jubelpark, 1000 Brussel.